خوسف؛ روایتی زنده
میان کوه و قنات
مروری بر نام، پیشینه، جغرافیا و اقلیم روستایی پایکوهی در جنوبشرقی بهاباد؛ جایی که زندگی در امتداد آب، زمین و حافظه جمعی شکل گرفته است.
روستایی با هویتی کهن و متفاوت
ساختار طولی روستا، قنات، دو محله با اختلاف ارتفاع محسوس و قرارگرفتن میان کوههای شرقی و غربی، سیمای ویژه خوسف را ساختهاند.
قنات و امتداد روستا
قنات از شمالغربی تا جنوبغربی امتداد دارد و یکی از عوامل شکلگیری بافت طولی خوسف دانسته میشود.
محله بالا و پایین
دو بخش روستا با حدود ۱۰۰ متر اختلاف ارتفاع، در میان اهالی به محله بالا و محله پایین شناخته میشوند.
دو صحرای کشاورزی
صحرای بالا و صحرای پایین، دو مزرعه شناختهشده روستا و بخشی از زیست کشاورزی آن هستند.
اقلیم معتدل و خشک
تابستانهای نسبتاً گرم، زمستانهای سرد و تمرکز بارندگی در فصل زمستان، ویژگی اقلیمی خوسف است.
رد یک نام در گذر تاریخ
نام خوسف در منابع با صورتهای مختلف آمده و روایتهای محلی و تاریخی، پیشینهای طولانی برای این آبادی ترسیم میکنند.
دهی از دهستان کوهبنانِ بخش راور شهرستان کرمان، در شمالباختری راور و خاور راه فرعی کوهبنان به یزد.
خوسف در «نزهه القلوب»
«خوسف شهر کوچکی است و چند موضع توابع دارد و آب آن از رودخانه باشد و دیهها را آب از کاریز باشد و در آنجا همه نوع انتفاعی حاصل آید.»نقلشده از حمدالله مستوفی
پیوند احتمالی با خوسف بیرجند
شباهتهایی در گویش، حضور سادات و رواج نام خانوادگی رضوی، این دیدگاه را پدید آورده که گروهی از مردم خوسف بیرجند در گذشته به این ناحیه کوچ کرده و نام آبادی پیشین خود را بر سکونتگاه تازه نهادهاند. این موضوع در صفحه حاضر بهعنوان یک فرضیه تاریخی روایت میشود.
نشانههای محلی قدمت روستا
در روایت صفحه قدیمی روستا، جهت برخی قبرهای گورستان ابتدایی به سوی بیتالمقدس و گفتههای ریشسفیدان، از نشانههای پیشینه کهن خوسف دانسته شده است. بخش زیادی از آثار آن گورستان در پی جادهسازی از میان رفته است.
خوسف کجای نقشه است؟
روستای خوسف در استان یزد، از توابع شهرستان بافق و در جنوبشرقی شهر بهاباد قرار دارد.
دروازهای پایکوهی در دهستان سبزدشت
خوسف در ۱۱۰ کیلومتری شهرستان بافق و ۲۵ کیلومتری جنوبشرقی بهاباد واقع شده است. ارتفاع متوسط روستا حدود ۱۹۰۰ متر از سطح دریاست.
روستایی که در امتداد آب و زمین شکل گرفت
موقعیت طبیعی خوسف پایکوهی است و دو کوه در شرق و غرب، چشمانداز روستا را در بر گرفتهاند.
خوسف در میان روستاهای دهستان سبزدشت، برخلاف الگوی متمرکز بسیاری از آبادیهای اطراف، بافتی طولی دارد. امتداد قنات و صحراهای کشاورزی از عوامل اصلی شکلگیری این فرم دانسته میشوند.
محور قناتامتداد از شمالغربی تا جنوبغربی روستا
اختلاف ارتفاع محلههامحله بالا سردتر و محله پایین متمرکزتر است
صحرای بالا و پاییندو پهنه شناختهشده کشاورزی روستا
دو بخش روستا
چهار فصل در ارتفاعات خوسف
اقلیم معتدل و خشک خوسف، تابستانهایی نسبتاً گرم و زمستانهایی سرد دارد؛ بیشترین بارش در زمستان رخ میدهد.
نسبتاً گرم
20–30°Cگرمای تابستان محسوس است، اما ارتفاع روستا به تعدیل شرایط کمک میکند.
سرد و پربارشتر
فصل اصلی بارشبخش اعظم بارندگی سالانه در زمستان رخ میدهد و طبیعت روستا چهرهای متفاوت پیدا میکند.
بارشهای گذار
پس از زمستانبارندگیهای بهاره در رتبه بعد قرار میگیرند؛ پس از آن بارشهای پاییزی هستند.
تابستان کمبارش
بسیار ناچیزبارندگیهای تابستانی در خوسف بسیار کم تا ناچیز گزارش شدهاند.
روستا را در قاب تصویر و خبر ببینید
تصاویر طبیعت، آیینها و زندگی روزمره خوسف را در گالری ببینید یا تازهترین روایتهای روستا را دنبال کنید.