علم‌گردانی، آیین کهن محرم در دهستان سبزدشت
26 مرداد 1400 - 7:47
شناسه : 58
بازدید 717
2
عزاداران دهستان سبزدشت بافق با برگزاری آیین کهن علم‌گردانی، نذورات مردم را برای پخت آش «حسین» در صبح تاسوعا جمع‌آوری می‌کنند.
نویسنده : اصغر عسکری منبع : ایرنا

به گزارش ایرنا، در این آیین یکی از عزاداران، عَلم منقش به نام حضرت ابوالفضل عباس(ع) را از زمین بلند می‌کند و در محل تسمه‌ای که به همین منظور به کمربسته، قرار می‌دهد و با نوحه‌خوانی یک پیر غلام، دسته عزاداری علم گردان به حرکت درمی‌آید و جمعیت روستایی با رعایت شیوه نامه های بهداشتی و حفظ فاصله فیزیکی در کوچه پس کوچه های روستا به همه خانه ها مراجعه و نذورات اهالی را جمع آوری می کنند.

نوحه‌خوان بیت‌های حزن‌انگیز در باره زبان حال زینب کبری(س) از واقعه کربلا را در رثای اباعبدالله (ع) می‌خواند و عزاداران زن و مرد، پیر و جوان به ویژه جوانان و کودکان که بانظم خاص پشت سر علم حرکت می‌کنند و بیت اول را با صدای بلند جواب می‌دهند.

معمولا نوحه هایی که خوانده می شود : غریب یا حسینم شهید شد حسینم . چرا جان برادر سر نداری ؟ یا مظلوم حسینم یا محروم حسینم. چرا انگشت و انگشتر نداری؟ یا مظلوم حسینم یا محروم حسینم . غریب یا حسینم . شهید شد حسینم. عریان یا حسینم عطشان یا حسینم. اگر من زینبم پس کو حسینم، یا مظلوم حسینم یا محروم حسینم ، اگر من زینبم کو نورعینم ؟ یا مظلوم حسینم یا محروم حسینم و از این قبیل بیت هاست.

به‌ این‌ ترتیب علم در تمام کوچه‌ها به حرکت درمی‌آید و مردم که با صدای نوحه‌خوان و فریاد بازخوانی عزاداران متوجه علم‌گردانی می‌شوند، نذر را آماده می‌کنند و به مسوولان جمع‌آوری نذورات تحویل می‌دهند، حبوبات، گوسفند و مواد لازم برای پخت آش حسین (ع) ازجمله نذوراتی است که اهالی روستاهای دهستان سبزدشت بافق در این آیین اهدا می‌کنند.

زنان روستایی قبل از رسیدن دسته علم‌گردانی، جلوی در خانه و قسمتی از کوچه را آب و جارو و اسپند دود می‌کنند، آن‌ها هم نوحه ای که از بلندگو پخش می‌شود را زیر لب زمزه و باز خوانی می‌کنند و در مصیبت حضرت زینب کبری(س) اشک می ریزند.

کالاهای سبک مانند حبوبات توسط جوانان روستا با گاری‌دستی از کوچه‌ای به کوچه دیگر و نهایتاً به انبار مسجد حمل و لاشه گوسفندان ذبح‌شده نیز با وانت به یخچال انتقال داده می‌شود.

علم‌گردانی معمولاً یک روز است اما چون برخی از افراد، در منزل حضور ندارند یک‌بار دیگر قبل از تاسوعا تکرار می‌شود و اگر صاحبخانه را در مرتبه دوم پیدا نکردند خودش آنچه نذر کرده بعدا به انبار مسجد تحویل می‌دهد.

پس‌ از اینکه نذورات مردم جمع‌آوری شد، تعدادی زن داوطلب برای پاک کردن حبوبات و شستشوی آن‌ها و چند مرد هم برای قطعه‌قطعه کردن لاشه‌های گوسفند و بریدن گوشت، دست‌ به‌کارمی شوند و تعدادی از بانوان نیز به شستن ظرف‌ها می‌پردازند.

شب تاسوعا با توجه به تعداد عزاداران و خانوارهای روستا، چندین دیگ آش بار گذاشته می‌شود و با روشن کردن هیزم و کنده خشکیده درخت، آش پس از پخت، برای صبحانه مردم آماده می‌شود.

مهمانداری در ماه محرم در برخی از روستاهای شهرستان بافق مانند خوسف و بشکان، از شب اول محرم با دادن شام، ناهار و صبحانه شروع می‌شود و تا شام غریبان امام حسین (ع) ادامه دارد.

عزاداری روز عاشورا در روستاهای این دهستان از صبح با جوش دوره آغاز می‌شود و با سینه‌زنی، زنجیرزنی و روضه خوانی ادامه می‌یابد و نزدیک ظهر، دسته‌های عزاداری به احترام شهیدان به خانواده های آنان سر می‌زنند و در آنجا پس از سینه زنی و زنجیر زنی، یاد و خاطره شهید را گرامی می‌دارند و سپس به مزار شهیدان و گورستان محل رفته و برای گلگون کفنان دوران دفاع مقدس، عزاداری ویژه و برای درگذشتگان فاتحه قرائت می‌کنند.

دهستان سبز دشت با چهار هزار و ۵۰۰ نفر جمعیت در فاصله ۱۰۵ کیلومتری مرکز شهرستان بافق واقع‌ شده است.

شهرستان ۵۲ هزارنفری بافق در فاصله ۱۱۰ کیلومتری جنوب شرق یزد قرار دارد.

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.